Fundusz jest nowoczesnym instrumentem

Czy WFOŚiGW w Katowicach jest instytucją potrzebną w dobie powszechnej decentralizacji? Jakie ma cele - i jak się one zmieniały w ostatnich latach?
- Uważam, że fundusze ochrony środowiska są w Polsce bardzo potrzebne. Świadczą o decentralizacji wspierania działań na rzecz ochrony środowiska.
Fundusz jest nowoczesnym instrumentem zwrotnego finansowania ze środków publicznych. Dzięki niemu osiągamy dwa ważne cele. Niskie koszty pozyskiwania środków na inwestycje środowiskowe, a jednocześnie efekt dźwigni finansowej, który polega na tym, że jedna złotówka ze środków publicznych dzięki pożyczkom i umorzeniom daje efektywnie średnio 4 złote przeznaczone na ochronę środowiska.

Do województwa śląskiego napływa ogromny kapitał ze środków Unii Europejskich. Także na ochronę środowiska, poprawę gospodarki wodno–ściekowej i rewitalizację środowiska. Jak w Katowicach radzimy sobie z tymi pieniędzmi?
– Naprawdę duży kapitał ze środków Unii Europejskiej dopiero będzie do nas napływał. Związane jest to z obsługą Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko w latach 2007-2013. Na działania proekologiczne w gospodarce wodno-ściekowej i gospodarce odpadami wielkość unijnych środków wynosi prawie 5 mld euro w skali całego kraju. Fundusze, w tym katowicki są „Instytucjami Wdrażającymi” ten program. To ogromne zadanie, bo przecież chodzi o nie zmarnowanie tych pieniędzy, a wykorzystanie ich dla dobra środowiska.

Jakie środki - prócz unijnych - wykorzystujecie na poprawę środowiska?
– Na nasz budżet składa się kilka elementów. Najważniejsze to opłaty i kary za korzystanie ze środowiska (w ubiegłym roku było to ponad 134 mln zł) oraz zwroty rat pożyczek (rocznie ok. 150 mln zł). Dzięki tym wpływom mogliśmy skierować ponad 406 mln zł na działania proekologiczne w 2007 roku. Nie mamy problemów finansowych na realizację wniosków zgodnych z naszymi priorytetami i spełniającymi nasze wymagania. Jeśli komuś odmawiamy dofinansowania inwestycji ekologicznych, to nie z powodu braku pieniędzy, lecz z powodu błędów w przygotowywaniu wniosków o dofinansowanie lub słabych efektów ekologicznych przedsięwzięć. Chcę powiedzieć, że nasi specjaliści gotowi są do pomocy merytorycznej, a Zarząd czeka na przygotowane i uzasadnione wnioski proekologicznych działań. Pieniędzy na pewno nie zabraknie. Trzeba tylko po nie umiejętnie sięgać.

Jakie podmioty podejmują w województwie działania proekologiczne – czy macie zamiar zwiększyć dla nich wielkość pomocy?
– Procedury przyznawania środków na inwestycje proekologiczne są ustalone od lat i bardzo dobrze się sprawdzają w naszych warunkach, ale oczywiście wszystko można doskonalić w zależności od potrzeb naszych beneficjentów. Cała procedura współfinansowania ochrony środowiska z naszej strony odbywa się w następujący sposób: najpierw wnioskodawca składa wniosek o dofinansowanie lub inną pomoc na działania proekologiczne w czterech kategoriach merytorycznie związanych z zespołami ekspertów zajmujących się ochroną atmosfery, gospodarką wodną, gospodarką odpadami i edukacją przyrodnicza. Taką drogą wniosek o poprawę środowiska trafia na posiedzenie Zarządu Funduszu, który podejmuje decyzję o jego finansowaniu. Każdy wniosek oczywiście przygotowuje zespół ekonomistów oraz potem sprawdzają go eksperci z zespołu kontroli i umorzeń. Taki system kontroli nie wydaje się zbytnią przesadą. Chodzi przecież o to, aby żadna publiczna złotówka wydana za naszym pośrednictwem na ochronę środowiska nie została zmarnowana, a wręcz przeciwnie - pomnożona i to kilkakrotnie w celu ochrony środowiska. Jeśli bowiem nawet umarzamy udzielone pożyczki i to czasem w 50 proc., to tylko pod warunkiem, że kwota umorzona zostanie znów przekazana na cele ekologiczne. To tak, jakbyśmy wciąż kręcili kołem zamachowym publicznymi pieniędzmi dla dobra środowiska .

Jakie działania proekologiczne podejmuje sam Fundusz?
- Każdego dnia odpowiadamy swoją działalnością na to pytanie. No, bo jeśli w ubiegłym roku tylko na termomodernizację budynków wydaliśmy 80 mln zł, wpłynęliśmy na spadek stężenia pyłu rocznie o 100 tys. ton, a dwutlenku węgla o 40 tys. ton. Współfinansowaliśmy wiele modernizacji wodociągów i składowisk odpadów w regionie, a także pomogliśmy finansowo w wielu inicjatywach pozainwestycyjnych jak ochrona parków, wyjazdy 25 tys. dzieci na zielone szkoły i inne działania profilaktyczno–lecznicze oraz dotowaliśmy dziesiątki publikacji i wydawnictw propagujących ochronę środowiska, to znaczy, że jesteśmy potrzebni i liczymy się w działalności związanej z ochroną środowiska. To wszystko mnoży także efekt ekologiczny, który dla nas mierzony jest nie tylko konkretnymi wskaźnikami, ale także satysfakcją i poparciem firm i instytucji oraz mieszkańców województwa śląskiego, którzy na co dzień mogą odczuwać poprawę powietrza nad Śląskiem oraz skutków innych naszych działań proekologicznych.

W jaki sposób znalazła się Pani w nowych obowiązkach prezesa Zarządu WFOŚiGW w Katowicach, na które została Pani powołana 3 marca? Czy bardzo się one różnią od tego, czym się Pani dotąd zajmowała?
– Niewiele się różnią od dotychczasowych doświadczeń. Większość mojego życia zawodowego to funkcje w administracji publicznej oraz zajmowanie się rozwojem regionalnym i lokalnym oraz finansowanie tego rozwoju ze źródeł Unii Europejskiej i innych pozabudżetowych środków. Jedyną istotną różnicą w mojej obecnej pracy będzie węższa specjalizacja, dotycząca ochrony środowiska.

Rozmawiał Janusz Pilszak

Źródło: http://www.europerspektywy.pl/ep.php?txtid=868

 powrót     drukuj